Bazylika w Niepokalanowie nosi tytuł Niepokalanej Wszechpośredniczki łask, a od 2020 r. 7 maja obchodzona jest uroczystość związana z odpustem Pośredniczki wszelkich łask. Zobaczmy, jak ta prawda jest prezentowana w katolickiej tradycji.

Chociaż wierzący mają jedną duchową Matkę w Maryi, to jednak pełni Ona trzy macierzyńskie funkcje: Współpracownicy w dziele Odkupienia, Pośredniczki łask i Orędowniczki.

Cztery dogmaty maryjne

Jak dotąd Kościół katolicki ogłosił cztery dogmaty dotyczące Maryi, Matki Jezusa Chrystusa. Dogmat - to prawda doktrynalna, która otrzymała najwyższe możliwe orzeczenie Kościoła jako prawda chrześcijańska bezpośrednio objawiona przez Boga, oparta na Piśmie Świętym i Tradycji.

W 431 r. na Soborze Efeskim Kościół ogłosił pierwszy dogmat o Maryi jako Matce Boga. Dziewica Maryja dobrowolnie zgodziła się zostać Matką Słowa Bożego i drugiej Osoby Trójcy Świętej - Jezusa Chrystusa. Obdarzyła Go niepokalaną naturą ludzką, identyczną z Jej własną. W ten sposób, jako prawdziwa ludzka matka, wydała na świat Boskiego Odkupiciela.

W 649 r. papież Marcin I ogłosił wieczyste dziewictwo Najświętszej Maryi Panny, czyli że Maryja była dziewicza przed, w trakcie i po narodzeniu Jezusa Chrystusa. Ten drugi dogmat maryjny o Jej doskonałym potrójnym dziewictwie głosi, że Maryja nigdy nie miała stosunków małżeńskich ani innych dzieci poza Jezusem, i obejmuje Jej dziewiczą integralność cudownie zachowaną podczas narodzin Jezusa.

W 1854 r. papież Pius IX ogłosił trzeci dogmat maryjny o Niepokalanym Poczęciu, czyli że Maryja jest bez grzechu pierworodnego od momentu poczęcia. Ten wyjątkowy przywilej ludzki dany Maryi przez Boga obejmował Jej "pełnię łaski", która przygotowywała Ją do obdarzenia naszego boskiego Odkupiciela bezgrzeszną naturą ludzką i do bycia doskonałą współpracownicą w misji Odkupienia jako nowa Ewa z Jezusem, nowym Adamem.

W 1950 r. papież Pius XII ogłosił czwarty dogmat maryjny o wniebowzięciu, czyli że po zakończeniu ziemskiego życia Maryja została z ciałem i duszą wzięta do chwały niebieskiej. Wniebowzięcie Maryi było naturalnym skutkiem Jej Niepokalanego Poczęcia i dokonało się mocą zmartwychwstałego Jezusa.

Duchowa Matka wierzących

Te cztery dogmaty określają dary dane Maryi przez Boga w odniesieniu do Chrystusa, ale nie obejmują całej prawdy o Maryi, ponieważ nie mówią o Jej relacji do wierzących. Milczą na temat prawdy, że jest Ona duchową Matką wszystkich ludzi.

Analizując cechy matki, dostrzegamy trzy podstawowe postawy: 1) matka cierpi za swoje dzieci; 2) matka karmi swoje dzieci; 3) matka wstawia się za swoimi dziećmi. Te same trzy postawy możemy odnieść do tego, co Matka Boża czyni dla nas w porządku duchowym, czyli jako Matka "w porządku łaski" (Lumen gentium, 61).

Po pierwsze, Maryja jako Matka cierpiąca poświęciła się i cierpiała z Jezusem, swoim Boskim Synem, za swoje ziemskie dzieci, "z miłością godząc się, aby doznała ofiarniczego wyniszczenia żertwa z Niej narodzona" (Lumen gentium, 58).

Po drugie, Maryja duchowo karmi swoje ziemskie dzieci jako Pośredniczka wszelkich łask, przynosząc im "dary życia wiecznego" (Lumen gentium, 62). Od czasów Ojców Kościoła jest rozwijana w Kościele nauka, że każda łaska, którą Jezus wysłużył dla naszego odkupienia, przychodzi do nas za pośrednictwem Maryi. Opiera się ona na biblijnych przesłankach. Maryja swoim "tak", wypowiedzianym podczas zwiastowania, pośredniczy w przyjściu na świat Chrystusa - jedynego Pośrednika i Źródła wszelkich łask (Łk 1,38). Na weselu w Kanie Galilejskiej ponownie objawia swoją rolę pośredniczki między Jezusem a ludzkością, doprowadzając do dokonania przez Jezusa pierwszego cudu (J 2,1-11). Na Golgocie Maryja staje się naszą macierzyńską pośredniczką i duchową matką jako osobisty dar Chrystusa dla ludzi (J 19,26-27).

Po trzecie, Maryja jako Orędowniczka nasza swym macierzyńskim wstawiennictwem wyprasza łaski dla swoich dzieci. Do Chrystusa, Jej Syna, a naszego Pana, zanosi prośby, potrzebne dla naszego zbawienia, dla naszej ochrony i dla naszej obrony przed zasadzkami Złego. W Starym Testamencie matki z dynastii Dawida były głównymi orędowniczkami i doradczyniami króla. W nowym i wiecznym królestwie Chrystusa Maryja, nowa Królowa-Matka, pełni tę macierzyńską funkcję wstawiennictwa za wszystkie narody w królestwie i poza nim. Jest Królową w królestwie Jezusa (por. Ap 12,1) i wstawia się o zbawienie dusz, chroniąc je przed "starożytnym wężem" z Księgi Rodzaju. Tytuł Orędowniczki to nie tylko najstarszy chrześcijański tytuł Matki Bożej. Jej rola jako powszechnej Królowej i Matki trwa przez całą historię Kościoła i świata, szczególnie w czasach konfliktów zbrojnych.

Papież Leon XIV nazwał obecne konflikty zbrojne "trzecią wojną światową w kawałkach" i modlił się o "cud pokoju" za pośrednictwem Maryi, Królowej Pokoju (11 maja 2025 r.), dając tym samym do zrozumienia, że tylko za wstawiennictwem Matki Bożej, Pośredniczki wszelkich łask i Orędowniczki, możemy mieć nadzieję na powstrzymywanie globalnej wojny, i że Maryja jako duchowa Matka całej ludzkości jest nam dana przez Boga jako nadprzyrodzone lekarstwo na osiągnięcie prawdziwego i trwałego pokoju w świecie. Ona sama mówi o tym w Fatimie (13 lipca 1917): "Bóg pragnie ustanowić nabożeństwo do mojego Niepokalanego Serca (...). Na koniec moje Niepokalane Serce zatriumfuje (...) i światu zostanie dany okres pokoju".